- ఇల్లు కొనడమే కాదు, భవనాల్లో వాటా కొనుగోలుకూ ఆసక్తి
- ఆర్ఈఐటీలతో చిన్న పెట్టుబడిదారులకూ వాణిజ్య స్థిరాస్తి ఆదాయం పొందే అవకాశం
భారతీయులకు రియల్ ఎస్టేట్ అంటే ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా స్థలం కొనడం, ఇల్లు లేదా అపార్ట్మెంట్ నిర్మించుకోవడం, అద్దెకు ఇవ్వడం.. భవిష్యత్తులో ధర పెరిగినప్పుడు విక్రయించడం. తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ పెట్టుబడి విధానంలో ఇప్పుడు క్రమంగా మార్పు కనిపిస్తోంది.
సొంతంగా భవనం కొనుగోలు చేయకుండానే వాణిజ్య స్థిరాస్తి రంగంలో పెట్టుబడి పెట్టి, దాని ద్వారా వచ్చే అద్దె ఆదాయంలో భాగస్వాములు కావడానికి అవకాశం కల్పిస్తున్న రియల్ ఎస్టేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ట్రస్టులు (ఆర్ఈఐటీలు) కొత్త ప్రత్యామ్నాయంగా ఎదుగుతున్నాయి.
ముఖ్యంగా అధిక మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టలేని యువత, వేతన జీవులు కూడా ఈ విధానంపై ఆసక్తి చూపుతున్నారు. అయితే దీనివల్ల భౌతిక ఆస్తులపై భారతీయుల సంప్రదాయ అభిమానం తగ్గిపోతోందని చెప్పలేమని మార్కెట్ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఆర్ఈఐటీ అంటే ఏమిటి?
రియల్ ఎస్టేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ట్రస్ట్ (ఆర్ఈఐటీ) అనేది ఆదాయం తెచ్చిపెట్టే వాణిజ్య స్థిరాస్తులను నిర్వహించే పెట్టుబడి వ్యవస్థ. సాధారణంగా పెద్ద కార్యాలయ భవనాలు, ఐటీ పార్కులు, షాపింగ్ మాల్స్ వంటి ఆస్తులను ఈ ట్రస్టులు కలిగి ఉంటాయి. వాటిలో పెట్టుబడి పెట్టాలనుకునే వ్యక్తులు మొత్తం భవనాన్ని కొనుగోలు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన ఆర్ఈఐటీ యూనిట్లను కొనుగోలు చేస్తే సరిపోతుంది.
ఆ భవనాల్లో కార్యాలయాలు, దుకాణాలను అద్దెకు తీసుకున్న సంస్థల నుంచి వచ్చే ఆదాయం, నిర్వహణ ఖర్చులు తదితరాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాత పెట్టుబడిదారులకు వాటి ఆర్థిక పనితీరుకు అనుగుణంగా ఆదాయం పంపిణీ చేస్తారు. యూనిట్లను స్టాక్ మార్కెట్లో విక్రయించుకునే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అంటే సొంతంగా భవనం కొనుగోలు చేయడం, అద్దెదారులను వెతకడం, నిర్వహణ బాధ్యతలు చూసుకోవడం వంటి పనులు లేకుండానే వాణిజ్య స్థిరాస్తి రంగంలో భాగస్వాములు కావచ్చు.
ఇదీ చదవండి: ఇంటికి ఇన్సూరెన్స్ అవసరమా?
ఆరేళ్లలో ఆరు రెట్లకు పైగా పెరిగిన మార్కెట్
భారత్లో ఆర్ఈఐటీ మార్కెట్ గత కొన్నేళ్లుగా గణనీయంగా విస్తరిస్తోంది. సీబీఆర్ఈ 2026 మార్చిలో విడుదల చేసిన ఇండియా రియల్ ఎస్టేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ మార్కెట్ ఔట్లుక్ నివేదిక ప్రకారం, 2026 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి తొమ్మిది నెలల్లో భారత లిస్టెడ్ ఆర్ఈఐటీల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ రూ.1,726 బిలియన్లకు చేరింది. 2020 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇది రూ.271 బిలియన్లుగా ఉండేది. అంటే ఆరేళ్లలో ఆరు రెట్లకు పైగా వృద్ధి నమోదైంది.
జేఎల్ఎల్ 2025 డిసెంబర్ నివేదిక ప్రకారం.. 2025 సెప్టెంబర్ 30 నాటికి ఈ మార్కెట్ విలువ రూ.1.6 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. 2020 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.26,400 కోట్లుగా ఉన్న విలువతో పోలిస్తే ఇది గణనీయమైన పెరుగుదల.
ఈ పెట్టుబడుల వెనుక ఉన్న ఆస్తుల విస్తీర్ణం కూడా పెరిగింది. 2025 సెప్టెంబర్ నాటికి ఐదు లిస్టెడ్ ఆర్ఈఐటీల వద్ద 174 మిలియన్ చదరపు అడుగుల లీజుకు ఇవ్వగల కార్యాలయ, రిటైల్ స్థలం ఉన్నట్లు జేఎల్ఎల్ వెల్లడించింది.
కొలియర్స్ 2026 జూన్ అధ్యయనం ప్రకారం.. 2026 మార్చి నాటికి లిస్టెడ్ ఆర్ఈఐటీలు, రియల్ ఎస్టేట్ ఆధారిత ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ట్రస్ట్ (ఇన్విట్)ల నిర్వహణలోని ఆస్తుల విస్తీర్ణం 195 మిలియన్ చదరపు అడుగులకు మించింది.
యువతను ఆకర్షిస్తున్న కొత్త పెట్టుబడి విధానం
ఉద్యోగ జీవితాన్ని ఇప్పుడే ప్రారంభించిన యువతకు సొంతంగా వాణిజ్య భవనం కొనుగోలు చేయడం అంత సులభం కాదు. విద్య, కుటుంబ బాధ్యతలు, ఇంటి ఖర్చులు, పొదుపు వంటి అనేక అవసరాల మధ్య పెద్ద మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టడం కష్టమే. ఇలాంటి వారికి ఆర్ఈఐటీలు తక్కువ మొత్తంతో వాణిజ్య స్థిరాస్తి రంగంలోకి ప్రవేశించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి.
ఈవై ఇండియా జెన్జెడ్ స్టడీ 2025 ప్రకారం.. సర్వేలో పాల్గొన్న వారిలో 40 శాతం మంది షేర్లలో, 34 శాతం మంది సిప్లు లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్లలో, 23 శాతం మంది రియల్ ఎస్టేట్లో పెట్టుబడులు పెట్టినట్లు వెల్లడించారు.
పెట్టుబడుల విషయంలో సులభతను 46 శాతం మంది, నగదుగా మార్చుకునే సౌలభ్యాన్ని 30 శాతం మంది ముఖ్యమైన అంశాలుగా పేర్కొన్నారు. అయితే, యువత సంప్రదాయ గృహ యాజమాన్యంపై ఆసక్తి కోల్పోలేదు.
నైట్ఫ్రాంక్ ఇండియా 2025 'బియాండ్ బ్రిక్స్' సర్వే ప్రకారం, సొంత ఇల్లు కలిగి ఉండటానికి 82 శాతం మంది మిలీనియల్స్ ప్రాధాన్యం ఇవ్వగా, జెన్జెడ్లో ఈ సంఖ్య 71 శాతంగా ఉంది. అంటే సొంత ఇల్లు కొనుగోలు చేయాలనే లక్ష్యంతోపాటు, అదనపు పెట్టుబడిగా ఆర్ఈఐటీలను ఎంచుకునే అవకాశం యువతకు ఉంది.
ఇదీ చదవండి: హైదరాబాద్లో ప్రీమియం ఇళ్ల హవా
భవనం అమ్మాల్సిన అవసరం లేదు.. యూనిట్లను విక్రయించుకోవచ్చు
సొంతంగా వాణిజ్య భవనాన్ని కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి దాన్ని విక్రయించాలంటే సరైన కొనుగోలుదారుడిని వెతకాలి. ధరపై చర్చలు జరపాలి. రిజిస్ట్రేషన్ తదితర ప్రక్రియలు పూర్తి చేయాలి. ఈ ప్రక్రియకు సమయం పట్టవచ్చు. కానీ ఆర్ఈఐటీ యూనిట్లు స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో ట్రేడవుతాయి. అవసరమైనప్పుడు మార్కెట్లో విక్రయించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే, స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయినంత మాత్రాన వెంటనే విక్రయించగలమని లేదా పెట్టిన ధరకు కొనుగోలుదారు లభిస్తారని భావించకూడదు. ట్రేడింగ్ పరిమాణం, మార్కెట్ పరిస్థితులు, వడ్డీ రేట్లు, ఆర్ఈఐటీ ఆర్థిక పనితీరు ఆధారంగా యూనిట్ల ధర మారుతుంది. పెట్టుబడి పెట్టిన దానికంటే తక్కువ ధరకు విక్రయించాల్సిన పరిస్థితి కూడా రావచ్చు.
హైదరాబాద్కూ కీలక స్థానం
ఆర్ఈఐటీల వృద్ధిలో నగరాల వారీగా ఆస్తుల విస్తరణ కూడా కీలకంగా మారుతోంది. కొలియర్స్ 2026 మార్చి గణాంకాల ప్రకారం, ఆర్ఈఐటీల పరిధిలోని సుమారు 164 మిలియన్ చదరపు అడుగుల నిర్వహణలో ఉన్న కార్యాలయ స్థలంలో బెంగళూరు వాటా 42 శాతంగా ఉంది.
హైదరాబాద్, ముంబై, ఢిల్లీ-ఎన్సీఆర్ నగరాల వాటా ఒక్కొక్కటి సుమారు 12 నుంచి 15 శాతం మధ్య ఉంది. ఈ కార్యాలయాలను అద్దెకు తీసుకుంటున్న సంస్థల్లో ఐటీ కంపెనీల వాటా దాదాపు మూడింట ఒక వంతు. బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక సేవలు, బీమా రంగాల సంస్థల వాటా 15 నుంచి 20 శాతం వరకు ఉంది.
దీంతో ఆయా నగరాల్లో ఐటీ, ఆర్థిక రంగాల వ్యాపార పరిస్థితులు ఆర్ఈఐటీల పనితీరుపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. మొత్తంగా చూస్తే.. ఒకప్పుడు స్థలం, ఇల్లు లేదా అపార్ట్మెంట్ కొనుగోలుకే పరిమితమైన రియల్ ఎస్టేట్ పెట్టుబడి విధానంలో ఇప్పుడు కొత్త మార్గాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా వాణిజ్య స్థిరాస్తిలో పెద్ద మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టలేని వారికి ఆర్ఈఐటీలు మరో అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నాయి.
అయితే యూనిట్ల ధరలు, అద్దె ఆదాయం, ఆక్యుపెన్సీ, ఆస్తుల నాణ్యత, అద్దెదారుల వివరాలు, నిర్వహణ ఖర్చులు పరిశీలించిన తర్వాతే పెట్టుబడి నిర్ణయం తీసుకోవాలి. భవిష్యత్తులో భారతీయుల రియల్ ఎస్టేట్ పెట్టుబడి సంస్కృతిలో ఈ విధానం ఎంతటి మార్పు తీసుకొస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
ఇదీ చదవండి: హైదరాబాద్లో పీఆర్టీఎస్ ఏర్పాటుకు ప్రణాళికలు
