విలువ 1 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరొచ్చు: అనుజ్ పురి
కొయ్య‌డ కింగ్ జాన్సన్, 9030034591
భారత్‌లో రియల్ ఎస్టేట్ రంగం కొత్త దశలోకి అడుగుపెడుతోంది. 2030 నాటికి ఈ మార్కెట్ విలువ 1 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరే అవకాశం ఉందని అనరాక్ గ్రూప్ ఛైర్మన్ అనుజ్ పురి తెలిపారు. పెరుగుతున్న ఆదాయాలు, పట్టణీకరణ, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, సొంతంగా ఇల్లు కొనుగోలు చేయాలనుకునే వారి నుంచి కొనసాగుతున్న డిమాండ్‌ ఈ వృద్ధికి తోడ్పడుతున్నాయని చెప్పారు. సంప్రదాయ గృహ నిర్మాణంతో పాటు వాణిజ్య స్థలాలు, డేటా సెంటర్లు, గోదాముల రంగాలు కూడా కొత్త వృద్ధి అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయని వివరించారు.
ఈ వృద్ధిలో హైదరాబాద్‌ కీలక మార్కెట్‌గా ఎదుగుతోంది. జూలై–సెప్టెంబర్‌ త్రైమాసికంలో నగరంలో ఇళ్ల అమ్మకాలు 15 శాతం పెరిగాయి. ఇదే సమయంలో కొత్త ప్రాజెక్టుల ప్రారంభాలు రెండింతలకు పైగా పెరిగాయి. గ్లోబల్‌ కెపాబిలిటీ సెంటర్లు (GCCలు), సాంకేతిక రంగ సంస్థల నుంచి డిమాండ్‌ పెరగడంతో ఆఫీస్‌ స్పేస్‌ మార్కెట్ కూడా బలంగా ఉంది.
కోల్‌కతాలో జరిగిన క్రెడాయ్ నాట్‌కాన్‌ 2026 సదస్సు సందర్భంగా ప్రాపర్టీ పల్స్‌కు చెందిన జాన్సన్ కొయ్యడాతో ప్రత్యేకంగా మాట్లాడిన అనుజ్ పురి.. రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ 1 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరే అవకాశాలు, విదేశీ పెట్టుబడులు, రీట్‌లు, విలాసవంతమైన గృహాలు, అందుబాటు గృహాలు, యువ కొనుగోలుదారులు, హైదరాబాద్‌ వృద్ధి అవకాశాలపై తన అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు.
భారత రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ భవిష్యత్తును ఎలా చూస్తున్నారు?
అనుజ్ పురి: పెరుగుతున్న కుటుంబ ఆదాయాలు, వేగంగా విస్తరిస్తున్న పట్టణాలు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, సొంతంగా ఇల్లు కొనుగోలు చేయాలనుకునే వారి నుంచి కొనసాగుతున్న డిమాండ్‌ భారత రియల్ ఎస్టేట్ రంగానికి బలాన్నిస్తున్నాయి. వీటి వల్ల నివాస, వాణిజ్య రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్లలో అవకాశాలు విస్తరిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ఈ రంగం కేవలం ఇళ్ల నిర్మాణానికే పరిమితం కావడం లేదు. వాణిజ్య భవనాల అద్దెలు, గోదాములు, డేటా సెంటర్లు కూడా కీలక వృద్ధి రంగాలుగా మారుతున్నాయి. వ్యాపారాలు విస్తరించడం, వినియోగదారుల అవసరాలు మారడం వల్ల వివిధ రకాల ఆస్తులకు డిమాండ్‌ పెరుగుతోంది.
2030 నాటికి భారత రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ విలువ 1 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరవచ్చని అనరాక్ అంచనా వేస్తోంది. అయితే, ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ఆర్థిక వృద్ధి కొనసాగడం, మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడటం, ప్రభుత్వ అనుమతుల ప్రక్రియలు సులభతరం కావడం, కొనుగోలుదారులకు తగిన ధరల్లో నాణ్యమైన ఆస్తులను అందించడం అవసరం.
ప్రస్తుతం ఏ నగరాల్లో రియల్ ఎస్టేట్ వృద్ధి ఎక్కువగా ఉంది?
అనుజ్ పురి: హైదరాబాద్‌, బెంగళూరు దేశంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన గృహ మార్కెట్లలో ఉన్నాయి. జూలై–సెప్టెంబర్‌ త్రైమాసికంలో హైదరాబాద్‌లో ఇళ్ల అమ్మకాలు 15 శాతం, బెంగళూరులో 12 శాతం పెరిగాయి. మొత్తం మార్కెట్ పరిమాణం పరంగా ముంబై మెట్రోపాలిటన్‌ రీజియన్‌ (MMR) అతిపెద్ద మార్కెట్‌గా కొనసాగుతోంది. ఈ వృద్ధి ఒక నగరానికో, ఒక విభాగానికో పరిమితం కాకపోవడం సానుకూల అంశం. ఉద్యోగ అవకాశాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, మెరుగైన రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్న నగరాల్లో రియల్ ఎస్టేట్ అభివృద్ధికి అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థతో పాటు ఈ అంశాలన్నీ ఉన్న నగరాలు భవిష్యత్తులోనూ లబ్ధి పొందుతాయి.
విదేశీ పెట్టుబడులు – రీట్‌లు
భారత రియల్ ఎస్టేట్‌లో విదేశీ పెట్టుబడులు పెరుగుతాయా?
అనుజ్ పురి: భారత్‌లో ఆర్థిక వృద్ధి కొనసాగడం, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులకు అవకాశాలు ఉండటంతో విదేశీ పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, పెట్టుబడిదారులు పన్నుల విధానం, అనుమతులు, పెట్టుబడులను తిరిగి తమ దేశాలకు తీసుకెళ్లే విధానం, పెట్టుబడుల నుంచి బయటకు వచ్చే అవకాశాలు వంటి అంశాల్లో స్పష్టతను కోరుకుంటారు. 2026 తొలి త్రైమాసికంలో భారత రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలో 5.1 బిలియన్‌ డాలర్ల పెట్టుబడులు వచ్చాయి. గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే ఇది 72 శాతం ఎక్కువ. అంతర్జాతీయ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు భారత మార్కెట్‌లో అవకాశాలను గుర్తిస్తున్నారనడానికి ఇది సూచన.
విదేశీ పెట్టుబడులను మరింత ఆకర్షించాలంటే అనుమతులు వేగంగా ఇవ్వడం, నిబంధనల్లో స్థిరత్వం, పారదర్శకత, పెట్టుబడుల నుంచి సులభంగా బయటకు వచ్చే విధానాలు అవసరం.
భారత్‌లో రీట్‌లు (REITs) ఆశించిన స్థాయిలో ఎందుకు అభివృద్ధి చెందడం లేదు?
అనుజ్ పురి: రీట్‌లపై అవగాహన పెరుగుతున్నప్పటికీ, భారత మార్కెట్‌లో ఇంకా వీటి విస్తరణ తక్కువగానే ఉంది. ప్రపంచంలోని అభివృద్ధి చెందిన మార్కెట్లతో పోలిస్తే భారత్‌లో రీట్‌లకు సంబంధించిన అనుభవం తక్కువగా ఉండటం ఒక కారణం. ప్రస్తుతం నమోదైన రీట్‌లలో ఎక్కువ భాగం ఆఫీస్‌ భవనాలపైనే దృష్టి సారించడం మరో కారణం. అయితే, అవకాశాలు చాలా విస్తృతంగా ఉన్నాయి. పూర్తిగా అద్దెకు ఇచ్చిన గ్రేడ్‌-ఏ ఆఫీస్‌ భవనాలు, డేటా సెంటర్లు, లాజిస్టిక్స్‌ ఆస్తులు, సమర్థంగా నిర్వహించే షాపింగ్‌ మాల్స్‌ కూడా రీట్‌లకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. ఈ మార్కెట్ అభివృద్ధి చెందుతూ, పెట్టుబడిదారులకు రీట్‌లపై అవగాహన పెరిగేకొద్దీ ఈ రంగం విస్తరించే అవకాశం ఉంది.
ప్రీమియం గృహాలకు పెరుగుతున్న డిమాండ్‌
ప్రస్తుతం గృహ కొనుగోలుదారులు ఎలాంటి ఇళ్లను కోరుకుంటున్నారు?
అనుజ్ పురి: గృహ కొనుగోలుదారులు ఇప్పుడు మరింత జాగ్రత్తగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నారు. ముఖ్యంగా సొంతంగా నివసించేందుకు ఇల్లు కొనేవారు, అధిక ఆదాయం ఉన్న ఉద్యోగులు పెద్ద ఇళ్లకు మారేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నారు. మూడు పడక గదుల ఇళ్లు ఎక్కువ మందికి ప్రాధాన్య ఎంపికగా ఉన్నాయి. రూ.90 లక్షల నుంచి రూ.1.5 కోట్ల ధరల మధ్య ఉన్న ఇళ్లకు కూడా గణనీయమైన డిమాండ్‌ ఉంది.
అధిక ధరల గృహాల విభాగంలో ఈ మార్పు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. 2026 తొలి త్రైమాసికంలో ప్రారంభమైన కొత్త ప్రాజెక్టుల్లో రూ.1.5 కోట్లకు పైబడిన ఇళ్ల వాటా 53 శాతంగా ఉంది. కొంతమంది కొనుగోలుదారుల కొనుగోలు సామర్థ్యం పెరగడం, నిర్మాణ సంస్థలు పెద్ద ఇళ్లు, ప్రీమియం ప్రాజెక్టులను ఎక్కువగా ప్రారంభించడం దీనికి కారణాలు.
అందుబాటు ధరల్లో ఇళ్ల వాటా ఎందుకు తగ్గుతోంది?
అనుజ్ పురి: దీనికి ప్రధాన కారణం భూమి ధరలు, నిర్మాణ ఖర్చులు. అందుబాటు ధరల్లో ఇళ్లను నిర్మించే సంస్థలు తక్కువ అమ్మకపు ధరలతో పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. కానీ ప్రధాన నగరాల్లో భూమి ధరలు భారీగా పెరిగాయి. దీంతో ఈ ప్రాజెక్టులను లాభదాయకంగా నిర్వహించడం కష్టమవుతోంది.
2018లో కొత్త ప్రాజెక్టుల ప్రారంభాల్లో అందుబాటు గృహాల వాటా సుమారు 52 శాతం ఉండగా, 2026 రెండో త్రైమాసికంలో అది కేవలం 6 శాతానికి పడిపోయింది. భూమి ధరలు, నిర్మాణ వ్యయాలు ఈ రంగంపై ఎంత ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయో ఇది చూపిస్తోంది. సబ్సిడీ ధరలకు భూమి అందించడం, అనుమతులను వేగంగా మంజూరు చేయడం, తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు అందించడం వంటి చర్యల ద్వారా ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే, అందుబాటు గృహాల నిర్వచనం, ధరల పరిమితులు ఒక్కో నగరంలోని వాస్తవ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉండాలి.
హైదరాబాద్‌ రియల్ ఎస్టేట్ వృద్ధి
హైదరాబాద్‌ గృహ మార్కెట్ పరిస్థితి ఎలా ఉంది?
అనుజ్ పురి: హైదరాబాద్‌ దేశంలోని బలమైన రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్లలో ఒకటిగా కొనసాగుతోంది. 2026 మూడో త్రైమాసికంలో నగరంలో ఇళ్ల అమ్మకాలు 15 శాతం పెరిగి 12,970 యూనిట్లకు చేరాయి. కొత్త ప్రాజెక్టుల ప్రారంభాలు 120 శాతం పెరిగి 18,950 యూనిట్లకు చేరాయి. ఈ నగరంలో సొంతంగా నివసించేందుకు ఇళ్లు కొనేవారితో పాటు పెట్టుబడి కోసం కొనుగోలు చేసేవారి నుంచీ డిమాండ్‌ ఉంది. ఉద్యోగ అవకాశాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, విస్తరిస్తున్న వ్యాపార ప్రాంతాలు, బలమైన గృహ మార్కెట్ హైదరాబాద్‌ వృద్ధికి తోడ్పడుతున్నాయి. అయితే, ధరలు పెరుగుతున్న కొద్దీ ఇళ్లు కొనుగోలు చేయడం సామాన్యులకు భారంగా మారకుండా చూడాలి. నిజంగా కొనుగోలు చేయగలిగే ధరల స్థాయిని దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్మాణ సంస్థలు ప్రాజెక్టులను రూపొందించాలి.
హైదరాబాద్‌ ఆఫీస్‌ మార్కెట్‌కు డిమాండ్‌ ఎందుకు పెరుగుతోంది?
అనుజ్ పురి: గ్లోబల్‌ కెపాబిలిటీ సెంటర్లు (GCCలు) హైదరాబాద్‌లో ఆఫీస్‌ స్పేస్‌ డిమాండ్‌ను పెంచుతున్నాయి. నగరంలో రాబోయే ఆఫీస్‌ స్థలాల సరఫరా సుమారు 3.6 కోట్ల చదరపు అడుగులుగా ఉంది. దీంతో మొత్తం ఆఫీస్‌ స్థలాల పరిమాణం సుమారు 12.5 కోట్ల చదరపు అడుగులకు చేరనుంది. 2025లో కొత్తగా వినియోగంలోకి వచ్చిన ఆఫీస్‌ స్థలం సుమారు 85 లక్షల చదరపు అడుగులు కాగా, 2026 తొలి ఆరు నెలల్లో ఇది 52 లక్షల చదరపు అడుగులుగా ఉంది. దీనిని బట్టి ఆఫీస్‌ స్థలాలపై డిమాండ్‌ బలంగా ఉందని అర్థమవుతోంది.
నైపుణ్యం కలిగిన ఉద్యోగులు అందుబాటులో ఉండటం, మౌలిక సదుపాయాలు, రవాణా సౌకర్యాలు, ఇతర నగరాలతో పోలిస్తే పోటీ ధరల్లో వ్యాపార నిర్వహణ ఖర్చులు ఉండటం హైదరాబాద్‌ను సాంకేతిక సంస్థలు, అంతర్జాతీయ కంపెనీలకు ఆకర్షణీయంగా మారుస్తున్నాయి.
రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లు ఏమిటి?
అనుజ్ పురి: ఇళ్ల ధరలు పెరగడం ప్రధాన సమస్యల్లో ఒకటి. దేశంలోని ఏడు ప్రధాన నగరాల్లో ధరలు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. అదే సమయంలో ఇల్లు కొనుగోలు చేయడానికి, నిర్వహించడానికి అయ్యే మొత్తం ఖర్చుపై కొనుగోలుదారులు ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతున్నారు. ఇంటి ధరను మాత్రమే చూసి నిర్ణయం తీసుకోకూడదు. ఇల్లు ఉన్న ప్రాంతం, నిర్మాణ నాణ్యత, ప్రాజెక్టు ఏ దశలో ఉంది, ఎప్పుడు అప్పగిస్తారు, నిర్వహణ ఖర్చులు ఎంత, భద్రత, సౌకర్యాలు, నిర్మాణ సంస్థ గతంలో ప్రాజెక్టులను సమయానికి పూర్తి చేసిందా వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. అదేవిధంగా, నిర్మాణ సంస్థలు తమ లక్ష్య కొనుగోలుదారుల కొనుగోలు సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా ధరల్ని నిర్ణయించాలి.
భవిష్యత్తులో రియల్ ఎస్టేట్‌లో ఏ రంగాల్లో ఎక్కువ అవకాశాలు ఉంటాయి?
అనుజ్ పురి: డేటా సెంటర్లు, లాజిస్టిక్స్‌, గోదాములు, గ్రేడ్‌-ఏ ఆఫీస్‌ భవనాలు, ఆతిథ్య రంగానికి సంబంధించిన ఆస్తులు సంప్రదాయ గృహ నిర్మాణానికి అదనపు వృద్ధి అవకాశాలను అందిస్తాయి. ఈ రంగాల అభివృద్ధి మౌలిక సదుపాయాలు, ఉద్యోగాలు, రవాణా సౌకర్యాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. హైదరాబాద్‌ వంటి నగరాలకు ఇది మరింత విస్తృతమైన అవకాశాల్ని కల్పిస్తుంది. భవిష్యత్తులో రియల్ ఎస్టేట్ వృద్ధి కేవలం భవనాలకే పరిమితం కాదు. వాటి చుట్టూ ఏర్పడే ఉద్యోగాలు, రవాణా సదుపాయాలు, డిజిటల్‌ మౌలిక సదుపాయాలు, విద్యా, వైద్య సదుపాయాలు, నగర అభివృద్ధి నాణ్యత కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
రియల్ ఎస్టేట్ రంగం భవిష్యత్తు
- 2030 నాటికి భారత రియల్ ఎస్టేట్ మార్కెట్ విలువ 1 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరే అవకాశం.
- హైదరాబాద్‌లో ఇళ్ల అమ్మకాలు 15 శాతం పెరుగుదల.
- ప్రధాన నగరాల్లో ఆఫీస్‌ స్థలాలకు బలమైన డిమాండ్‌.
- అందుబాటు గృహాల కొత్త ప్రాజెక్టుల వాటా 6 శాతానికి తగ్గుదల.
- డేటా సెంటర్లు రియల్ ఎస్టేట్ రంగానికి కొత్త వృద్ధి అవకాశంగా మారుతున్నాయి.